Zestaw spinningowy na jesiennego szczupaka - z łodzi i z brzegu

Jesień to czas największych szczupaków. Woda się ochładza, ryby żerują przed zimą i chętnie atakują duże przynęty. Żeby z tego skorzystać, zestaw musi pasować do miejsca i techniki: czym innym łowi się jerkbaitami z łodzi, a czym innym gumą z brzegu porośniętego trzciną. Podpowiadamy, jak dobrać wędkę, kołowrotek, linkę i przypon pod konkretne przynęty i gramatury.

Jesienny szczupak: kiedy i gdzie go szukać

Duże szczupaki wracają do aktywnego żerowania, gdy woda spada poniżej ok. 21°C. Wczesną jesienią, przy 15-16°C, trzymają się płycizn i krawędzi roślinności. Potem przychodzi jesienna cyrkulacja wody, która potrafi na tydzień-dwa zepsuć brania. Gdy temperatura ustabilizuje się w okolicy 13°C, żerowanie wraca, a najlepsze łowienie przy krawędzi roślin trwa często aż do ok. 5°C.

• Krawędź zielonych roślin - szczupak wybiera rośliny, które jeszcze są zielone. Brązowe, obumierające dają mniej tlenu i osłony. Obłów najpierw krawędź, potem wnętrze łąki.
• Spady dna i górki - załamania dna, podwodne górki i ich zbocza, zwłaszcza blisko roślinności.
• Trzciny i ujścia - z brzegu to często najlepsze miejsca, bo krawędź trzcin jest w zasięgu rzutu.
• Otwarta woda przy drobnicy - część ryb, zwłaszcza dużych, podąża za ławicami i stoi nad głębszą wodą.

Jesienią drapieżniki zjadają mniej posiłków, ale większych. To dobry moment na większe przynęty i wolniejsze prowadzenie.

Najpierw przepisy

Według rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 12 lipca 2023 roku szczupak ma wymiar ochronny 45 cm i okres ochronny od 1 stycznia do 30 kwietnia. To minimum dla całego kraju. Na wodach PZW każdy okręg ustala co roku własne, zwykle ostrzejsze zasady, np.:

• wymiar ochronny 50 albo nawet 55 cm,
• górny wymiar ochronny - ryby powyżej 80-90 cm wracają do wody,
• limit 1-2 szczupaków dziennie,
• zakaz trollingu albo dłuższy okres ochronny przy łowieniu z łodzi.

Typowo na spinning łowi się jedną wędką trzymaną w ręce, na jedną przynętę z najwyżej dwoma hakami. Zasady na kolejny rok okręgi publikują zwykle w grudniu - sprawdź je przed wyjazdem.

Zestaw z łodzi

Łódź daje dostęp do krawędzi roślin, górek i otwartej wody, a rzuty są krótsze niż z brzegu. Dlatego wędki z łodzi są zwykle krótsze i mocniejsze.

Jerkbaity

Castingowa wędka 1,80-2,00 m o sztywnym blanku i ciężarze wyrzutu 30-100 g, a do dużych jerków 50-120 g. Krótka wędka nie uderza w wodę przy szarpnięciach w dół, a sztywny blank przenosi każde szarpnięcie na przynętę. Do tego multiplikator i mocna plecionka.

Duże gumy, swimbaity i spinnerbaity

Gumy i swimbaity po 15-25 cm ważą często kilkadziesiąt gramów, a przy dużej rybie trzeba mieć zapas mocy. Sprawdzają się castingi ok. 2,10-2,20 m o ciężarze wyrzutu ok. 50-150 g i mocny multiplikator.

Jigowanie gumami

Do klasycznego jigowania rippera lub kopyta wystarczy spinning 2,40-2,70 m o ciężarze wyrzutu 20-60 albo 30-80 g, kołowrotek w rozmiarze 3000-4000 i plecionka 0,12-0,18 mm. Wczesną jesienią szczupak dobrze bierze na gumy 8-10 cm na główkach ok. 10 g, a w listopadzie i grudniu na większe, 15-20 cm, na główkach 12-18 g. Na głębszej wodzie i w nurcie potrzebujesz cięższych główek.

Zestaw z brzegu

Z brzegu liczy się zasięg i kontrola ryby przy trzcinach, dlatego wędka jest dłuższa: spinning 2,70-3,00 m o ciężarze wyrzutu 20-60 albo 30-80 g, kołowrotek w rozmiarze 4000 i plecionka 0,14-0,18 mm. Taki zestaw obsłuży woblery i gumy 12-15 cm, obrotówki w rozmiarze 4-5 i spinnerbaity. Przy łowieniu z brzegu przydaje się też długi podbierak i wodery, bo rybę często trzeba wyholować przez pas roślin.

Gramatury przynęt w praktyce

• Do ok. 30 g - gumy 8-12 cm na lekkich główkach, obrotówki, mniejsze woblery. Wystarczy uniwersalny spinning 20-60 g.
• 30-60 g - rippery 15-20 cm na cięższych główkach, większe woblery i spinnerbaity. Spinning 30-80 g albo lekki casting.
• 60-150 g - jerkbaity, glidebaity i duże swimbaity. To już wyłącznie castingi o dużej mocy.

Wędka pracuje najlepiej w środku swojego zakresu, więc nie wybieraj jej pod najcięższą przynętę w pudełku. Jak czytać akcję i szybkość wędki, wyjaśniamy w osobnym artykule o akcji i szybkości wędki, a wybór między przełożeniami kołowrotka - w poradniku o przełożeniach kołowrotków.

Przypony

Szczupak ma bardzo ostre zęby, więc przypon to podstawa, a nie dodatek. W przejrzystej jesiennej wodzie dobrze sprawdza się fluorocarbon 0,6-0,9 mm. Przy dużych rybach i dużych przynętach pewniejsza jest stal albo tytan. Stalowy przypon powinien mieć co najmniej ok. 25 cm, bo krótszy przypon szczupak potrafi połknąć razem z przynętą i przegryźć linkę powyżej.

Jedna wędka na wszystko?

Jeśli zaczynasz i chcesz mieć jeden zestaw na jesień, wybierz spinning ok. 2,40-2,70 m o ciężarze wyrzutu 20-60 albo 30-80 g, kołowrotek 3000-4000 i plecionkę 0,14-0,16 mm. Obsłuży gumy, woblery i obrotówki z łodzi i z brzegu. Gdy złapiesz bakcyla dużych przynęt, dokup castingowy zestaw do jerkbaitów - nowy albo używany. Na afish.pl znajdziesz wędki, kołowrotki i przynęty od innych wędkarzy.

Szanuj duże ryby

Duże jesienne szczupaki to zwykle samice, które wiosną dają nowe pokolenie. Miej przy sobie długie szczypce, obcinak do kotwiczek i podbierak z gumową siatką, trzymaj rybę poziomo i krótko nad wodą. Właśnie dlatego coraz więcej okręgów wprowadza górny wymiar ochronny.

Najczęstsze pytania

Jaki ciężar wyrzutu wędki na szczupaka jesienią?

Do gum i woblerów z brzegu najczęściej 20-60 albo 30-80 g. Do jerkbaitów z łodzi castingi 30-100 g, a do dużych gum i swimbaitów nawet 50-150 g. Dobierz wędkę tak, żeby Twoje najczęściej używane przynęty mieściły się w środku jej zakresu.

Fluorocarbon czy stalowy przypon na szczupaka?

Oba działają, byle przypon był. Fluorocarbon 0,6-0,9 mm jest mniej widoczny w przejrzystej jesiennej wodzie, stal i tytan dają pewność przy dużych rybach. Jeśli używasz stali, przypon powinien mieć co najmniej ok. 25 cm. Sprawdź też regulamin swojego okręgu - niektóre wody okresowo zakazują przyponów stalowych.

Jaki jest wymiar ochronny szczupaka?

Według rozporządzenia z 2023 roku szczupak ma wymiar ochronny 45 cm i okres ochronny od 1 stycznia do 30 kwietnia. Na wodach PZW okręgi często ustalają ostrzejsze zasady, np. 50 cm, górny wymiar ochronny i limit dzienny 1-2 sztuki - zawsze sprawdź zasady swojego okręgu na dany rok.

Na jakiej głębokości szukać szczupaka jesienią?

Tam, gdzie jest jego pokarm i osłona: na krawędzi wciąż zielonych roślin, na spadach dna, przy trzcinach i na podwodnych górkach. Część ryb stoi też nad otwartą wodą przy ławicach drobnicy. Gdy woda się wychładza, ryby schodzą głębiej.